دیدار دوستانه با "افسانه شعبان نژاد" در شهر کتاب ابن سینا

شهر کتاب ابن سینا در روز جمعه، 31 فروردین ماه، از ساعت 17 تا 19 میزبان "افسانه شعبان نژاد" خواهد بود. شهر کتاب ابن سینا همچنین 20 درصد تخفیف بر روی تمامی آثار این شاعر و نویسنده ی برجسته ی ادبیات کودک و نوجوان در نظر گرفته است. 

Card image cap

"نخودی نرو تو دیگ آش"

<p dir="rtl">&quot;نخودی نرو تو دیگ آش&quot; یکی دیگر از کتاب&zwnj;هایی است که توسط انتشارات لوپه&zwnj;تو برای خردسالان منتشر شده است. این کتاب، یکی از عناوین مجموعه&zwnj;ی &quot;بازی، شعر، نمایش1&quot; است که اشعار آن را افسانه شعبان نژاد سروده است.</p> <p dir="rtl">&quot;نخودی نرو تو دیگ آش&quot;، ماجرای دانه&zwnj;ی نخودی است که بعد از بیرون آمدن از دیگ به دنبال جایی برای پنهان شدن می&zwnj;گردد.</p>

ادامه
Card image cap

مصاحبه ی "افسانه شعبان نژاد" مدیر مسئول انتشارات"لوپه تو" با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)

<p dir="rtl">تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۳۹<br /> گزارشگر : ملیسا معمار</p> <p dir="rtl"><strong>خبرگزاری کتاب ایران (<a href="http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/256708/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85" rel="alternate" target="_blank">ایبنا</a>):</strong>&nbsp;یکی از خاطرات بچه&zwnj;های دهه شصتی&zwnj; خریدن &laquo;مجله کیهان بچه&zwnj;ها&raquo; و خواندن شعرها و داستان&zwnj;هایی است که اسم شاعران و نویسندگانشان پای آن&zwnj;ها بود. &laquo;افسانه شعبان&zwnj;نژاد&raquo; یکی از همان اسم&zwnj;هایی بود که همیشه در کنار شعرهای این مجله یا برخی از شعرهای کتاب&zwnj;های درسی به چشم می&zwnj;خورد. کسی که تا به حال بیش از 400 کتاب شعر، داستان، رمان و نمایشنامه برای کودکان و نوجوانان نوشته است که برخی از آنها به زبان&zwnj;های انگلیسی، بوسنیایی، مالزیایی، چینی، ایتالیایی و کردی ترجمه و چاپ شده است.</p> <p dir="rtl">&nbsp;شعبان&zwnj;نژاد&nbsp;<a href="http://www.afsanehshabannejad.com/index.php/fa/afsanehman/activities" rel="alternate" target="_blank">فعالیت</a>&nbsp;خود را در حوزه ادبیات کودک و نوجوان از سال ۱۳۶۰ آغاز کرد. مدتی به عنوان سردبیر برنامه خردسالان و کودکان در رادیو مشغول به کار بود. سردبیری مجلات رشد نوآموز و رشد دانش&zwnj;آموز، عضویت در شورای شعر کیهان بچه&zwnj;ها، عضویت در شورای شعر و موسیقی، شورای نمایشنامه&zwnj;نویسی و شورای شعر&nbsp; کانون&nbsp;پرورش فکری کودکان و نوجوانان از مسئولیت&zwnj;های قبلی و فعلی او به شمار می&zwnj;رود. او از کاندیداهای دریافت جایزه آستریدلیندگرن بوده توانسته چندین بار لوح تقدیر جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، لوح برگزیده جایزه پروین اعتصامی و جشنواره بین&zwnj;المللی شعر فجر را دریافت کند و داوری چندین جشنواره را برعهده داشته است. به همین بهانه به دیدار او در منزل شخصی&zwnj;اش در خیابان ملاصدرا رفتیم؛ خانه&zwnj;ای زیبا که با صنایع دستی مختلفی مانند سوزن&zwnj;دوزی، شماره&zwnj;&zwnj;دوزی، تابلوهای فرش، رنگ روغن، طراحی&zwnj;هایی از چهره فروغ فرخ&zwnj;زاد و محمد مصدق تزئین شده بود. در این ملاقات صمیمی با ما درباره خاطرات&zwnj; دوران کودکی و کار در حوزه ادبیات کودک و نوجوان صحبت کرد که در ادامه می&zwnj;خوانید.</p> <p dir="rtl">&nbsp;<br /> <strong>نخستین جرقه&zwnj;های نوشتن و سرودن چه زمانی در شما شکل گرفت؟</strong><br /> من از دوره دبستان به شعر خیلی علاقه داشتم و اگر شعری را می&zwnj;شندیم دوست داشتم شاعرش من باشم. اولین شعری که گفتم سوم دبستان بودم؛ در آن زمان با خانواده به مشهد رفته بودیم چون برف شدیدی می&zwnj;بارید خانواده به زیارت رفتند و مرا با خود نبردند. در اتاق نشسته بودم که حس خاصی به من دست داد و روی ورق روزنامه چیزی نوشتم که بعدها فهمیدم نامش شعر است. همین&zwnj;طور ادامه دادم. در دوره راهنمایی هم شعر و داستان می&zwnj;نوشتم و آنها را تصویرگری می&zwnj;کردم و به شکل کتاب درمی&zwnj;آوردم. در آن زمان معلمی داشتیم به نام خانم فنایی که می&zwnj;گفت &laquo;امیدوارم در آینده کارهای تو را در کتابفروشی&zwnj;ها ببینم&raquo;. این حرف خیلی به من انگیزه می&zwnj;داد.<br /> همین&zwnj;طور کارهایی انجام دادم تا به 18 سالگی رسیدم و مجموعه&zwnj;ای را که آماده کرده بودم به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فرستادم، آنها شعرهایم را برای بررسی به آقای رحماندوست داده بودند. آقای رحماندوست بعد از خواندن شعرها برایم نامه&zwnj;ای فرستاده و نوشته بود در همین شعرهای دست و پا شکسته مشخص است که تو حسی کودکانه داری و مشخص است که در آینده می&zwnj;توانی شاعر کودک شوی و این حس خیلی خوبی بود. تا اینکه در سال 1362 ازدواج کردم و به تهران آمدم و پیش آقای رحماندوست رفتم و به من گفت که ما جلساتی در کیهان بچه&zwnj;ها داریم که با حضور بیوک ملکی، جعفر ابراهیمی، شکوه قاسم&zwnj;نیا و اسدالله شعبانی برگزار می&zwnj;شود. در این جلسات شعر خوانده می&zwnj;شد و برای چاپ در مجله کیهان بچه&zwnj;ها تصویب می&zwnj;شد. ایشان از من دعوت کردند در این جلسات شرکت کنم. فکر می&zwnj;کنم مهمترین جایی که سبب شد به طور جدی وارد حوزه ادبیات کودک و نوجوان شوم همین جلسات بود.<br /> &nbsp;<br /> <strong>پس کلا در حوزه بزرگسال کاری انجام نداده&zwnj;اید؟</strong><br /> نه. کار من به طور تخصصی در حوزه کودک و نوجوان بوده. البته دو سال پیش کتابی به عنوان &laquo;می&zwnj;خواهم لیلای تو باشم&raquo; را نوشتم. دوست داشتم امتحان کنم ببینم حوزه بزرگسال چطور است.<br /> &nbsp;<br /> <strong>کار در حوزه بزرگسال چطور بود؟ آیا پشیمان نشدید که چرا زودتر برای تولید کتاب در حوزه بزرگسال اقدام نکردید؟</strong><br /> خوب بود. ولی حوزه کودک و نوجوان چیز دیگری است. نه هرگز پشیمان نشدم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>پس از سال 60 به طور جدی وارد حوزه کودک و نوجوان شدید؟</strong><br /> بله. ولی جدی&zwnj;ترین کارم سال 64 در مجله کیهان بچه&zwnj;ها چاپ شد با عنوان &laquo;پدرم باغبان این باغ&raquo; است. اما نخستین کتاب&zwnj;هایم مجموعه قصه&zwnj;ای با عنوان &laquo;نه من نمی&zwnj;ترسم&raquo; و دومین کتابم مجموعه شعری به نام &laquo;پونه&zwnj;ها و پروانه&zwnj;ها&raquo; بود که سال 1362 چاپ شد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>استقبال از نخستین کتاب&zwnj;هایتان چگونه بود؟</strong><br /> دقیقا نمی&zwnj;دانم. چون آن موقع خیلی پیگیر نبودم. اما کتاب&zwnj;هایی که بعدا چاپ کردم خیلی با استقبال روبه&zwnj;رو شد و تجدید چاپ آنها این مساله را تایید می&zwnj;کند. کتابی که بیشتر مورد استقبال قرار گرفت کتاب &laquo;ابر ابر ابر، ابر اومد&raquo; بود که یک مجموعه شعر خردسال بود. و از اشعار آن مانند &laquo;گل گل گل، گل اومد&raquo; ساخته شد و در تلویزیون پخش شد. &laquo;باغ هزار دخترون&raquo; هم که رمان کودک بود با استقبال خوبی روبه&zwnj;رو شد.<br /> &nbsp;</p> <p dir="rtl"><img alt="" src="http://www.ibna.ir/images/docs/files/000256/nf00256708-1.jpg" style="height:200px; width:300px" /></p> <p dir="rtl">&nbsp;<br /> <strong>در طول این مدت در مجموع چند کتاب از شما منتشر شده است؟</strong><br /> بیش از 450 کتاب در زمینه&zwnj;های مختلف، شعر، داستان کوتاه ترجمه بازنویسی بازی شعر نمایش و&nbsp; رمان کودک.<br /> &nbsp;<br /> <strong>از بین همه آثارتان کدامیک را بیشتر دوست داشتید یا با آن خاطره بازی داشته&zwnj;اید؟</strong><br /> همه آثارم را دوست دارم اما از بین کتاب&zwnj;هایم رمان &laquo;صدای صنوبر&raquo; را خیلی دوست دارم چون حال و هوای آن توصیفی از فضای شهر کرمان است حال و هوا و خانه&zwnj;هایی که در آنها زندگی کرده&zwnj;ام و شخصیت&zwnj;های رمانم هم افرادی هستند که کودکی&zwnj;ام را با آنها گذرانده&zwnj;ام، لهجه شخصیت&zwnj;ها هم کرمانی است که لهجه خود من است. فیلمی هم بر اساس آن ساخته شده به کارگردانی شاپور قریب با بازی کتایون ریاحی و مجید مظفری و ... که در قالب سریالی از شبکه دو پخش شد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>خاطره یا اتفاق خاصی در زمان نوشتن این اثر در ذهنتان هست؟</strong><br /> جرقه این رمان از دوره دبیرستان و زمانی زده شد که من در کرمان زندگی می&zwnj;کردم. در آن دوران، ما در خانه بزرگی زندگی می&zwnj;کردیم. در جوار منزل ما خانه بزرگی بود که همیشه دوست داشتم داخل آن را ببینم. یک روز به صورت اتفاقی دیوار بین خانه ما و آن خانه خراب شد و ما رفتیم و داخل آن خانه را دیدیم. خانه&zwnj;ای قدیمی و بسیار زیبا و خالی از سکنه بود. من از همان موقع به نوشتن این رمان فکر می&zwnj;کردم و حاصل آن جرقه بعد از سال&zwnj;ها رمان &laquo;صدای صنوبر&raquo; شد. من از همان موقع به خانه&zwnj;های قدیمی علاقه خاصی داشتم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>فکر می&zwnj;کنید کدام اثرتان سبب شد بیشتر مطرح شوید و توجه مخاطبان و اهالی ادبیات به شما جلب شود؟</strong><br /> فکر می&zwnj;کنم کار خاصی نبوده. در دهه 60 کارهای زیادی از من در کیهان&zwnj;بچه&zwnj;ها کار شد. بچه&zwnj;های دهه 60 هم بسیار اهل مطالعه بودند و تقریبا بیشتر دهه شصتی&zwnj;ها من را می&zwnj;شناسند و تکرار کارهای من در مجله کیهان بچه&zwnj;ها و کتاب&zwnj;های درسی سبب شناخته شدن من شد. گاهی در بانک، آزمایشگاه، فرودگاه، کتابفروشی&zwnj; و ... بعضی از همین بچه&zwnj;های دهه شصتی مرا می&zwnj;بیند و می&zwnj;شناسد و خیلی برایم خوشآیند است. البته ترانه &laquo;گل گل گل اومد&raquo; و تیتراژ &laquo;سیب خنده&raquo; هم از کارهایی بود که سبب مطرح شدنم شد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>بخشی از فعالیت شما در آن سال&zwnj;ها در رادیو بود چه شد که جذب رادیو شدید، یعنی دوست داشتید از طریق رادیو و صداوسیما مطرح شوید؟</strong><br /> نه نمی&zwnj;خواستم به این واسطه خودم را مطرح کنم. درخواست یکی از دوستانم بود که می&zwnj;خواست سردبیری برنامه خردسال را در رادیو برعهده بگیرم و من هم قبول کردم. البته قبل از آن با کیهان بچه&zwnj;ها همکاری می&zwnj;کردم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>شخصیت&zwnj;های داستان&zwnj;هایتان بیشتر برگرفته از یک&zwnj;سری شخصیت&zwnj;های واقعی هستند یا برگرفته از تخیل و ساخته و پرداخته ذهن خودتان؟</strong><br /> گاهی واقعی هستند و گاهی تخیلی. مثلا مجموعه &laquo;فصل&zwnj;های کودکی&raquo; که تا به&zwnj;حال دو عنوان &laquo;النگوهای قرمز&raquo; و &laquo;شب یلدا&raquo; از آن منتشر شده، در یکی از آن&zwnj;ها داستان تابستان&zwnj;های کودکی من و در دیگری داستان زمستان کودکی من بیان شده و شخصیت&zwnj;هایی که در این داستان&zwnj;ها هستند، شخصیت&zwnj;هایی هستند که من با آنها زندگی کرده&zwnj;ام. ولی در کارهای دیگر مخصوصا خردسال و کودک بیشتر شخصیت&zwnj;های خیالی هستند. البته این شخصیت&zwnj;های تخیلی هم به نوعی الهام گرفته از شخصیت&zwnj;های واقعی هستند که با تخیل همراه می&zwnj;شود.<br /> &nbsp;<br /> <strong>اسم&zwnj;هایی که برای شخصیت&zwnj;هایتان انتخاب می&zwnj;کنید را چگونه انتخاب می&zwnj;کنید؟</strong><br /> از قسمت&zwnj;های واقعا سخت کار، انتخاب اسم شخصیت&zwnj;هاست. باید اسم آن شخصیت واقعا در داستان و رمان بنشیند ولی فکر می&zwnj;کنم همیشه در این کار موفق بوده&zwnj;ام و اسم&zwnj;هایی که انتخاب کرده&zwnj;ام متناسب و سازگار با شخصیت مد نظرم بوده است. معتقدم خود داستان&zwnj;ها و رمان&zwnj;ها جان دارند و خودشان شخصیت&zwnj;شان را انتخاب می&zwnj;کنند. به عنوان مثال رمانی دارم به نام &laquo;بهار گم &zwnj;شده&raquo; که درباره یک خانواده ترک زبان است و گاهی ترکی صحبت می&zwnj;کنند ولی چون من ترکی بلد نیستم مجبور شدم از دوستم که ترک زبان است بخواهم بعضی جملات و کلمات را ترجمه کند. با این حال از دسته رمان&zwnj;هایی است که با توجه به اینکه خودم خالق رمان بودم گاهی برای شخصیت&zwnj;های رمان گریه کرده&zwnj;ام و جالب این است که هرکسی هم آن را خوانده گفته گریه کرده&zwnj; است.<br /> &nbsp;<br /> <strong>عنوانی که برای کتابتان در نظر می&zwnj;گیرید را چه موقع انتخاب می&zwnj;کنید؟ آیا هنگام نوشتن به آن فکر می&zwnj;کنید یا بعد از اینکه کتاب به پایان رسید اسمی برایش انتخاب می&zwnj;کنید؟</strong><br /> معمولا بعد از اینکه کتاب تمام شد لیستی از اسم&zwnj;ها تهیه می&zwnj;کنم و براساس آن یک اسم را انتخاب می&zwnj;کنم که البته کار سختی است. گاهی با دیگران مشورت می&zwnj;کنم و هر اسمی که رأی بیشتری کسب کرد را انتخاب می&zwnj;کنم. گاهی هم هر اسمی را که خودم دوست داشتم انتخاب می&zwnj;کنم. البته انتخاب اسم بسیار مهم است در کارهای خردسال معمولا خودم اسم&zwnj;ها را انتخاب می&zwnj;کنم چون احساس نزدیکی زیادی با دنیای آنها می&zwnj;کنم و فکر می&zwnj;کنم بسیار به دنیای&zwnj;شان نزدیک هستم و می&zwnj;دانم چه اسمی برایشان جذاب است ولی در کارهای نوجوان بیشتر مشورت می&zwnj;کنم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>چرا احساس می&zwnj;کنید به دنیای خردسالان نزدیکترید با توجه به اینکه فرزند یا نوه خردسالی ندارید؟</strong><br /> فکر کنم خودم خردسال مانده&zwnj;ام. شاید به نظرتان خنده&zwnj;دار باشد ولی واقعا حس می&zwnj;کنم دوره خردسالی و کودکی را در خودم نگه داشته&zwnj;ام و وقتی برای بچه&zwnj;ها کار می&zwnj;کنم بیشتر از مخاطبم خودم از آن کار لذت می&zwnj;برم.<br /> &nbsp;</p> <p dir="rtl"><img alt="" src="http://www.ibna.ir/images/docs/files/000256/nf00256708-2.jpg" style="height:200px; width:300px" /></p> <p dir="rtl">&nbsp;<br /> <strong>اگر بخواهید یک &zwnj;روزتان را برایمان توصیف کنید؛ روزتان را چگونه آغاز می&zwnj;کنید و آیا عادت&zwnj;های روزانه&zwnj;ای دارید؟</strong><br /> روزم را مثل یک خانم خانه&zwnj;دار شروع می&zwnj;کنم. یعنی حدود ساعت 7 صبح بیدار می&zwnj;شوم. البته اگر شب مشغول نوشتن مطلبی باشم دیرتر بیدار می&zwnj;شوم. اما معمولا سعی می&zwnj;کنم همراه همسرم بیدار شوم. صبحانه را با هم می&zwnj;خوریم. گاهی همراه ایشان به دفترم می&zwnj;روم، گاهی هم نه. قبلا که کارمند کانون پرورش فکری بودم هر روز صبح به کانون می&zwnj;رفتم اما فعلا مرخصی هستم و دو سالی است در دفتر نشر به همراه خواهرزاده&zwnj;ام کارهای خودم می&zwnj;پردازم و حدود ساعت 5 و 6 عصر به منزل برمی&zwnj;گردم و دوباره کارم را به عنوان یک زن خانه&zwnj;دار شروع می&zwnj;کنم. دوست دارم اجاق خانه همیشه گرم باشد و این را از مادرم یاد گرفته&zwnj;ام، یک هنرمند قبل از هرچیز مادر است و باید بتواند مادر و همسر خوبی باشد و من تلاش کرده&zwnj;ام در انجام این امور کوتاهی نکنم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>اشاره کردید سال 62 ازدواج کردید، چطور با همسرتان آشنا شدید؟ ایشان هم اهل ادبیات بودند؟ آیا ادبیات تاثیری در این آشنایی داشت؟</strong><br /> بله. هردوی ما در نشریه&zwnj;ای در کرمان کار می&zwnj;کردیم و شاید باب آشنایی ما همین ادبیات بود. البته او در رشته حقوق تحصیل کرده ولی علاقه زیادی به ادبیات دارد و همیشه از مشوقان و همراهان من در این کار بوده و با من همکاری کرده است. خیلی وقت&zwnj;ها به من گفته لذت&zwnj;بخش&zwnj;ترین لحظه برای من زمانی است که تو مشغول نوشتن هستی. قبلا ما هر دو دانشجو بودیم و در نگهداری بچه&zwnj;ها با هم مشارکت زیادی داشتیم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>تحصیلات شما در رشته ابیات و ادبیات نمایشی بوده، چه شد به تحصیل در رشته ادبیات پرداختید؟</strong><br /> من دیپلم علوم تجربی&zwnj;ام و به پیشنهاد آقای رحماندوست برای ادامه تحصیل به رشته ادبیات رفتم. کارشناسی ارشدم هم ادبیات نمایشی خواندم چون احساس کردم لازم است حضور پرنگی هم در این زمینه داشته باشم و در این حوزه&zwnj;ام کارهایی را برای بچه&zwnj;ها انجام دهم و انجام دادم. حدودا 17 جلد &laquo;بازی، شعر، نمایش&raquo; برای بچه&zwnj;های خردسال و کودک انجام داده&zwnj;ام که این هم مدیون تحصیلی است که در این زمینه داشته&zwnj;ام. نکته جالب آن اجرای این نمایش&zwnj;ها در مهدکودک&zwnj;ها بود. به یاد دارم یک بار که به شیرخوارگاه آمنه رفته بودم یکی از این نمایش&zwnj;ها اجرا شد و برایم خیلی جالب بود.<br /> &nbsp;<br /> <strong>پس آقای رحماندوست حضور پررنگی در زندگی شما داشته است؟</strong><br /> بله. دقیقا همینطور است.<br /> &nbsp;<br /> <strong>بعد از اینکه کارهای منزل را انجام دادید؛ چه موقع شروع به نوشتن می&zwnj;کنید؟</strong><br /> ساعت خاصی برای نوشتن ندارم حتی اگر در محیط شلوغی هم باشم و نوشتن به سراغم بیاید همان موقع می&zwnj;نویسم. البته بیشتر شب&zwnj;ها را برای نوشتن انتخاب می&zwnj;کنم و بعد از انجام دادن کارهای منزل معمولا شروع به نوشتن می&zwnj;کنم. اصولا شب&zwnj;زنده&zwnj;داری و بیدارماندن و نوشتن را دوست دارم. گاهی نوشتنم تا 3 بامداد به&zwnj;طول می&zwnj;انجامد، البته اگر کاری به سراغم آمده باشد. مثلا مجموعه شعری به نام &laquo;یک شعر بی&zwnj;طاقت&raquo; دارم با اینکه یک مجموعه شعر ممکن است حدود یک سال نوشتنش طول بکشد، اما وقتی اشعار این کتاب به سراغم آمدند فکر می&zwnj;کنم حدود 10 تا 15 روز تمام شد به همین دلیل هم اسم آن را شعر بی&zwnj;طاقت گذاشته&zwnj;ام چون واقعا احساس می&zwnj;کردم شعرها بی&zwnj;طاقتند. گاهی اوقات ساعت 5 صبح بیدار می&zwnj;شدم و روی این مجموعه کار می&zwnj;کردم شعرها خیلی راحت&zwnj; آمدند و خیلی زود سروده شدند.<br /> &nbsp;<br /> <strong>عادت خاصی برای نوشتن دارید؟&nbsp;</strong><br /> من عادت خاصی برای نوشتن ندارم، اینکه بخواهم کار خاصی را انجام دهم تا حس نوشتن به سراغم بیاید. هر جا این حس به سراغم بیاید می&zwnj;نویسم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>آیا همزمان با نوشتن، بازنویسی و ویرایش انجام می&zwnj;دهید یا این کار را به پایان داستان موکول می&zwnj;کنید؟</strong><br /> اگر مشغول انجام دادن کاری باشم قبل از نوشتن برمی&zwnj;گردم بازخوانی می&zwnj;کنم و دوباره ادامه می&zwnj;دهم. گاهی اصلاح می&zwnj;کنم و اینجور نیست که بعد از پایان کار برگردم و اصلاح کنم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>بیشترین بازنویسی که برای کتابی داشته&zwnj;اید مربوط به کدام کارتان بوده است؟</strong><br /> هیچ&zwnj;وقت به این شکل بازنویسی نکرده&zwnj;ام که پیش رفتنم در کار زمان&zwnj;بر باشد بیشتر حالت ویرایشی دارد و چیدن کلمات. به&zwnj;خاطر این برمی&zwnj;گردم و بازخوانی می&zwnj;کنم تا دوباره در آن فضا قرار بگیرم. هر بار که رمان می&zwnj;نویسم دوباره برمی&zwnj;گردم از ابتدا می&zwnj;خوانم- حتی اگر حجمش زیاد باشد- تا در فضای داستان قرار گیرم. مثلا در مجموعه &laquo;فصل&zwnj;های کودکی&raquo; که به آن اشاره کردم فقط توانستم داستان&zwnj;های &laquo;زمستان&raquo; و &laquo;تابستان&raquo; را بنویسم و هنوز &laquo;پائیز&raquo; و &laquo;بهارش&raquo; مانده چون از آن حس و حال بیرون آمدم و اصلا دیگر در آن حال و هوا نیستم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>پیش آمده&nbsp;</strong><strong>که&nbsp;</strong><strong>هم&zwnj;زمان&nbsp;</strong><strong>چند پروژه را با هم پیش ببرید یا ترجیح می&zwnj;دهید تمرکزتان روی یک کتاب باشد؟</strong><br /> بله. گاهی همزمان چند پروژه را با هم پیش می&zwnj;برم. مثلا &laquo;فریاد کوه&raquo; و &laquo;باغ هزاردخترون&raquo; را با هم نوشتم که به موازی هم پیش رفتند. در حالی&zwnj;که حال و هوای متفاوتی داشتند.<br /> &nbsp;<br /> <strong>آیا همزمان پیش بردن چند کار سبب نمی&zwnj;شود که تمرکزتان کاهش یابد و کیفیت کار پایین بیاید؟</strong><br /> این مسئله بیشتر بستگی به توان نویسنده دارد. ممکن است نویسنده&zwnj;ای بتواند همزمان چندکار را پیش ببرد. گاهی می&zwnj;توانم این کار را انجام دهم گاهی نه. و باید پرونده یک کار را کاملا ببندم و بعد به سراغ کار دیگری بروم. درباره تمرکز هم باید بگویم اتفاقا وقتی دو کار را با هم انجام می&zwnj;دهم که فضای متفاوتی دارند به بهترشدن کار هم کمک کرده است و وقتی از یکنواختی و تکرار یکی که خسته شده&zwnj;ام به سراغ دیگری رفته&zwnj;ام و این مسأله به کیفیت کارم کمک کرده است.<br /> &nbsp;</p> <p dir="rtl"><img alt="" src="http://www.ibna.ir/images/docs/files/000256/nf00256708-3.jpg" style="height:200px; width:300px" /></p> <p dir="rtl">&nbsp;<br /> <strong>ایده&zwnj;هایتان را از کجا می&zwnj;آورید؟</strong><br /> ایده&zwnj;هایم را از کوچه پس کوچه&zwnj;ها و بین همین مردم می&zwnj;آورم. چون دید یک نویسنده با یک آدم عادی تفاوت دارد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>پیش آمده روزی خالی از ایده باشید؟</strong><br /> بله بسیار زیاد. پیش آمده روزهایی که واقعا خالی از ایده بوده&zwnj;ام گاهی اوقات احساس می&zwnj;کنم واقعا شعر مرا رها کرده است و دیگر نمی&zwnj;توانم شعر بگویم اما این حس موقتی است و بعد از گذشت مدتی ایده&zwnj;ای جدید به ذهنم می&zwnj;آید و شعر می&zwnj;گویم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>چگونه این ایده به سراغتان می&zwnj;آید؟</strong><br /> با مطالعه کتاب&zwnj;های دیگران و مرور دست&zwnj;نوشته&zwnj;ها و کارهای قدیمی&zwnj;ام ایده&zwnj;های جدیدی در ذهنم شکل می&zwnj;گیرد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>پیش&zwnj; آمده در هنگام نوشتن مطلبی احساس کنید خیلی درحال نزدیک&zwnj;شدن به فضای کتابی هستید که در حال مطالعه آن بوده&zwnj;اید؟</strong><br /> نه. این اتفاق نیفتاده است. من معمولا رمان&zwnj;های بزرگسال می&zwnj;خوانم که حال و هوای آن بسیار متفاوت با حوزه&zwnj;ای است که در آن قلم می&zwnj;زنم یعنی حوزه کودک و نوجوان.<br /> &nbsp;<br /> <strong>چه نویسنده&zwnj;هایی را پیشکسوت ادبی خود می&zwnj;دانید؟&nbsp;</strong><br /> هیچ&zwnj;وقت به این مسئله فکر نکرده&zwnj;ام. کتاب&zwnj;های زیادی مطالعه کرده&zwnj;ام و پیش آمده که از زبان یک نفر هم خوشم بیاید اما استفاده خاصی از آن نکرده&zwnj;ام. کسی را الگو قرار نداده&zwnj;ام. چون اگر کسی را الگو قرار دهی قطعا در آثارت از او تاثیر می&zwnj;پذیری. بیشتر برای ترغیب به نوشتن، آثار دیگران را خوانده&zwnj;ام و احساس نمی&zwnj;کنم جای پای کسی در آثارم وجود داشته باشد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>معمولا چه نوع کتاب&zwnj;هایی را بیشتر مطالعه می&zwnj;کنید؟</strong><br /> علاقه زیادی به مطالعه کتاب&zwnj;های تاریخی دارم اما زمانی که شعر از من دور می&zwnj;شود به مطالعه کتاب&zwnj;های شعر می&zwnj;پردازم. بیشتر کارهای سهراب سپهری، فروغ فرخزاد، فریدون مشیری و کلا کارهای نیمایی و شعر نو می&zwnj;خوانم. چون خودم هم برای نوجوانان بیشتر شعر نو کار می&zwnj;کنم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>در حوزه داستان و رمان چه آثاری را می&zwnj;خوانید؟</strong><br /> معمولا آثار نویسندگان مختلف هر کتابی که به من پیشنهاد داده شود را مطالعه می&zwnj;کنم و خودم را محدود به نویسنده خاصی نمی&zwnj;کنم. از بین نویسندگان ایرانی به مطالعه آثار جمال&zwnj;زاده علاقه دارم. صادق چوبک، صادق هدایت و محمود دولت&zwnj;آبادی هم می&zwnj;خوانم. چند وقت پیش دوباره &laquo;کلیدر&raquo; را خواندم اما احساس کردم که حجمش بسیار زیاد است و به سختی پیش می&zwnj;روم و به&zwnj;زور خودم را می&zwnj;کشاندم. به نظر من امروزه مخاطبان کمتر علاقه به خواندن آثار بلند و حجیم دارند و باید تا حدودی کوتاه&zwnj;نویسی کنیم، مخصوصا نوجوان&zwnj;ها خیلی بی&zwnj;حوصله&zwnj;اند و کارهای طولانی را نمی&zwnj;پسندند حتی در شعر و به همین دلیل سعی کرده&zwnj;ام شعرهای کوتاه کار کنم. چند وقت پیش هم کتابی از مسعود بهنود با&zwnj;عنوان &laquo;خانوم&raquo; خواندم که فضاسازی بسیار خوبی داشت.<br /> &nbsp;<br /> <strong>کتاب&zwnj;های نویسندگان خارجی هم مطالعه می&zwnj;کنید؟</strong><br /> بله. بسیار زیاد؛ گابریل گارسیا مارکز، میلان کوندرا، پائولو کوئیلو و ... واقعا آثار مارکز را می&zwnj;پسندم چون زبان خوبی دارد با کتاب &laquo;از عشق و شیاطین دیگر&raquo; خیلی ارتباط برقرار کردم. رمان &laquo;پرنده خارزار&raquo; اثر کالین مک کالو را هم خیلی دوست داشتم. زمانی هم که نوجوان بودم کتاب&zwnj;های جک لندن را مطالعه می&zwnj;کردم. به تازگی هم مشغول مطالعه آثاری از خالد حسینی هستم. فضاسازی، زبان و شخصیت&zwnj;پردازی این نویسنده افغانی را دوست داشتم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>آیا موقع نوشتن مکان یا محل خاصی به شما حس بهتری داده است که آنجا را برای نوشتن انتخاب کنید، یا آنجا حس نوشتنتان بیشتر شکل بگیرد؟</strong><br /> خانه. محل کارم هم کم و بیش کار می&zwnj;کنم اما در منزل شخصی&zwnj;ام حس بهتری برای نوشتن دارم. اتاق کار خاصی ندارم. همین&zwnj;جا روی همین کاناپه می&zwnj;نشیم و می&zwnj;نویسم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>از حس و حالتان موقع نوشتن برایمان بگویید؟</strong><br /> نوشتن برایم بسیار لذت&zwnj;بخش است و احساس می&zwnj;کنم می&zwnj;تواند تاثیر خوبی روی مخاطب بگذارد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>احساسا&zwnj;تان از نظر روحی در زمان نوشتن چه تاثیری روی مطلبتان دارد؟</strong><br /> واقعا تاثیر بسیار زیادی دارد. مسلما اگر ذهنم آشفته باشد نمی&zwnj;توانم بنویسم. نوشتن نیاز به آرامش دارد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>پیش می&zwnj;آید در طول روز وقتی را به تماشای فیلم یا شنیدن موسیقی اختصاص دهید؟</strong><br /> هر وقت که در طول روز احساس می&zwnj;کنم دوست دارم موسیقی گوش کنم این کار را انجام می&zwnj;دهم و زمان خاصی ندارد. البته بیشتر شب&zwnj;ها فیلم می&zwnj;بینم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>به چه سبک فیلم و موسیقی بیشتر علاقه دارید؟</strong><br /> فیلم&zwnj;های عاشقانه را دوست دارم. فیلم&zwnj;های ترسناکی هم که به روح و روان انسان بستگی دارد مانند فیلم &laquo;روانی&raquo; برایم جذاب است. علاقه زیادی هم به فیلم&zwnj;های مستند مخصوصا مستند تاریخی و طبیعت دارم. در مورد موسیقی هم علاقه زیادی به شنیدن موسیقی&zwnj;های مورد علاقه نوجوانان دارم. گاهی هم به کنسرت می&zwnj;روم.<br /> &nbsp;&nbsp;<br /> <strong>در زمان ورود به منزلتان کارهای دستی مختلفی که برای تزئین از آنها استفاده کرده&zwnj;اید، توجه&zwnj;ام را جلب کرد، پته&zwnj;دوزی، شماره&zwnj; دوزی، تابلوهای فرش، رنگ روغن، طراحی&zwnj;هایی از چهره شاعرانی مانند فروغ فرخ&zwnj;زاد و ... همه این&zwnj;ها را خودتان انجام داده&zwnj;اید؟</strong><br /> نه. بخشی از &zwnj;آن&zwnj;ها مثل شماره&zwnj;دوزی و بعضی از پته&zwnj;ها کار دستم خودم است و بخش دیگری از پته&zwnj;ها را خواهرانم انجام داده&zwnj;اند و تعدادی دیگر مانند تابلوهای نقاشی و سوزن&zwnj;دوزی&zwnj;ها را هم خواهرزاده&zwnj;هایم انجام داده&zwnj;اند. علاقه زیادی به کارهای دستی مثل سوزن&zwnj;دوزی، فرش&zwnj;بافی، شماره&zwnj;دوزی دارم و در حال حاضر هم شماره&zwnj;دوزی&zwnj;هایم را به شخصی سپرده&zwnj;ام تا در نمایشگاهی به نمایش بگذارد. سوزن&zwnj;دوزی را در نوجوانی از خواهرانم یاد گرفتم. و این هنر همچنان در خانواده ما بوده است. وقتی این کار را انجام می&zwnj;دهم دوست دارم خلاقیتی در آن ایجاد کنم. مثلا در یکی از سوزن&zwnj;دوزی&zwnj;هایم ماهی طراحی کرده&zwnj;ام اما ماهی در هیچ&zwnj;کدام از &laquo;پته&raquo;&zwnj;های کرمان وجود ندارد ولی من این کار انجام دادم و سعی می&zwnj;کنم تغییراتی در کارهایی که انجام می&zwnj;دهم، وجود داشته باشد. قبلا هم مدتی پیانو کار می&zwnj;کردم، در کلاس مبانی موسیقی هم شرکت کردم ولی دیگر فرصتی برای ادامه آن نداشتم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>آیا در آثار هنری&zwnj;تان شده که فرد خاصی را به&zwnj;تصویر بکشید فردی که به آن علاقه داشتید؟</strong><br /> کارهای دستی، شعر و داستان کاملا جنبه عمومی دارد و هیچ&zwnj;وقت سعی نکرده&zwnj;ام در آثارم به فرد خاصی بپردازم یا درباره آنها شعر بگویم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>آیا در هنگام انجام کارهای روزمره یا کارهای دستی همچنان به ایده&zwnj;هایتان فکر می&zwnj;کنید؟ یا ذهنتان کاملا فارغ از ایده&zwnj;ها می&zwnj;شود؟</strong><br /> کار دستی به انسان آرامش می&zwnj;دهد. گاهی اوقات در نخ&zwnj;های رنگی غرق می&zwnj;شوی. گاهی هم شده تو فقط نشسته&zwnj;ای و کار دستی انجام می&zwnj;دهی اما ذهنت به موضوع، ایده&zwnj;ها و شخصیت&zwnj;های داستانت فکر می&zwnj;کند و به بهتر فکر کردن، آرام&zwnj;بودن و بهتر نوشتن کمک می&zwnj;کند.<br /> &nbsp;<br /> <strong>راجع&zwnj;به خودتان بگویید؟</strong><br /> من فرزند هشتم خانواده و آخرین فرزند خانواده بوده&zwnj;ام. دوتا برادر و 5 تا خواهر داشتم که به&zwnj;جز یکی از آنها که در تهران هست بقیه در کرمان هستند.<br /> &nbsp;<br /> <strong>آیا در خانواده&zwnj;&zwnj;تان کسی هست که به ادبیات علاقه&zwnj;مند باشد&nbsp; یا کار شما را انجام دهد؟</strong><br /> خانواده ما اغلب اهل فرهنگ و هنر هستند. خواهران و خواهرزاده&zwnj;هایم همگی کارهای دستی انجام می&zwnj;دهند. یکی از خواهرزاده&zwnj;هایم که در نشر با من همکاری می&zwnj;کند و تصویرگر کتاب کودک است. دخترم کار موسیقی انجام می&zwnj;دهد. پسرم هم با اینکه داروساز است اما ذهن خلاقی برای نوشتن دارد و بسیار خوب می&zwnj;نویسد. آن&zwnj;ها از بچگی علاقه بسیار زیادی به مطالعه و کتاب&zwnj;خواندن داشتند و هر بخشی را که می&zwnj;نوشتم، منتظر بودن که شب برایشان بخوانم. بعضی وقت&zwnj;ها کارهایم را نقد می&zwnj;کردند و نظراتشان را می&zwnj;گفتند و من از آن&zwnj;ها استفاده می&zwnj;کردم. ولی هیچ&zwnj;کدام راه من را ادامه ندادند.<br /> &nbsp;<br /> <strong>اگر روزی فارغ از همه کارهایتان بخواهید وقتی را به&zwnj;خودتان اختصاص دهید چه&zwnj;کار می&zwnj;کنید؟</strong><br /> به خرید می&zwnj;روم. می&zwnj;روم بازار تجریش خرید. علاقه زیادی به خرید دارم. گاهی هم به جمعه بازار می&zwnj;روم چون علاقه زیادی به کارهای دستی و سنتی دارم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>ورزش هم می&zwnj;کنید؟</strong><br /> بله. تا پارسال ورزش هم می&zwnj;رفتم. گاهی هم به کوه می&zwnj;روم ولی امسال کمی تنبل شده&zwnj;ام. کوه رفتن تاثیرزیادی بر نوشتنم دارد.<br /> &nbsp;<br /> <strong>باتوجه به اینکه شما اصالتا کرمانی هستید و سال&zwnj;های زیادی را در آنجا زندگی کرده&zwnj;اید، آیا پیش آمده که از دور بودن از اقوام و دوستانتان یا زندگی کردن در شهر شلوغی مانند تهران خسته شده باشید و بخواهید به شهر دیگری نقل مکان کنید؟</strong><br /> من کلا سفر زیاد می&zwnj;روم. سفر رفتن را دوست دارم. اما اگر قرار باشد شهری را برای زندگی انتخاب کنم شیراز را انتخاب می&zwnj;کنم چون مردم بسیار شاد و صمیمی دارد و من علاقه زیادی به این شهر دارم و دوستان بسیار خوبی هم در آنجا دارم.<br /> &nbsp;</p> <p dir="rtl"><img alt="" src="http://www.ibna.ir/images/docs/files/000248/nf00248962-2.jpg" style="height:200px; width:300px" /></p> <p dir="rtl">&nbsp;<br /> <strong>به کتابفروشی هم می&zwnj;روید؟ آخرین کتابی که خریدید چه بود؟</strong><br /> گاهی اوقات برای اینکه ببینم چه کتاب&zwnj;هایی جدیدا منتشر شده&zwnj;اند به کتابفروشی هم می&zwnj;روم. آخرین کتابی که خریدم برای یکی از دوستانم هدیه خریدم.<br /> &nbsp;<br /> <strong>یکی از خاطراتی که برای&zwnj;تان بسیار شیرین و جذاب بوده را برایمان تعریف کنید؟</strong><br /> پاسخ به این سئوال واقعا مشکل است. خاطرات زیادی دارم. کلاس اول دبستان بودم که یکی از دوستانم شعری را در مدرسه خواند و من آن را حفظ کردم و بعد که به خانه رفتم آن را برای خانواده&zwnj;ام خواندم و گفتم این شعر را خودم گفته&zwnj;ام. آن&zwnj;ها مرا بسیار تشویق کردند. چند روز بعد خواهرم همان شعر را از زبان یکی دیگر از بچه&zwnj;ها در مدرسه شنیده بود و بعد در خانه برای همه تعریف کرد و این خاطره&zwnj;ای شد که تا الان هم هر وقت شعری می&zwnj;گویم و در جمع خانواده می&zwnj;خوانم برادرم با شوخی به من می&zwnj;گوید مطمئنی این شعر را خودت گفته&zwnj;ای؟<br /> <br /> <strong>شما جلسات زیادی با کودکان و نوجوانان داشته&zwnj;اید، از نشست&zwnj;هایتان با بچه&zwnj;ها بگویید؟</strong><br /> دیدار با بچه&zwnj;ها خیلی برایم لذت&zwnj;بخش است. گاهی وقتی به مدرسه&zwnj;ای می&zwnj;روم معلمشان از بچه&zwnj;ها می&zwnj;پرسد بچه&zwnj;ها می&zwnj;دانید مهمان ما کیست آنها پاسخ&zwnj;های جالب می&zwnj;دهند مثلا می&zwnj;گویند پروین اعتصامی و همه با هم می&zwnj;خندند، من هم می&zwnj;خندم. چند وقت پیش جلسه&zwnj;ای با بچه&zwnj;های کار داشتم که خیلی برایم جالب بود. بعضی از دختران به طرز خاصی صحبت می&zwnj;کردند و من هم برای هماهنگی با آنها مثل خودشان صحبت می&zwnj;کردم. برایم بسیار جالب بود که پسرها بسیار آرام&zwnj;تر از دخترها بودند و دخترها شیطنت بیشتری داشتند. برگزاری این جلسات خیلی موثر بود و در پایان جلسه ارتباط خوبی بین ما شکل گرفت. شرکت در این جلسات بسیار سودمند است. هر روز کلمه&zwnj;ای به دایره واژگانی بچه&zwnj;ها اضافه می&zwnj;شود و من باید از آن اطلاع داشته باشم. دوست دارم همگام به آنها باشم و اگر نباشم نمی&zwnj;توانم کاری بنویسم که با دنیای آنها همگام باشد. یادم هست در یکی از این جلسات به روستایی رفته بودم. در آنجا دختری را دیدم که یکی از شعرهای من را در دفترش نگه داشته بود. این شعر درباره پسری بود که برای تحصیل به ده بالایی می&zwnj;رفت و خواهرش نگران او بود. دخترک به من گفت که این شعر شرح حال من و برادرم است و این مساله برایم جالب بود. حضور در این جلسات اصلا خسته&zwnj;ام نمی&zwnj;کند. گاهی بچه&zwnj;ها کاغذپاره&zwnj;ای می&zwnj;آورند و امضا می&zwnj;خواهند و می&zwnj;گویم اگر این کاغذ را امضا کنم که تو آن را دور می&zwnj;اندازی ولی چون برایشان خوشایند است، امضا می&zwnj;کنم.<br /> &nbsp;</p> <p dir="rtl">&nbsp;<strong>آیا پیش آمده از نقدکردن کارهایتان ناراحت شوید؟</strong><br /> یکی از کارهایی که بسیار موثر است توجه به نقد دیگران است. بهترین کار این است که بگذاریم دیگران کارمان را نقد کنند و دلمان را فقط به تشویق&zwnj;ها خوش نکنیم. ماندگار کسی است که به نقدها گوش می&zwnj;کند. منتقد تجربیات خودش را به آسانی در اختیار ما قرار می&zwnj;دهد. مهمترین تاثیر در کارم همان جلسات کیهان بچه&zwnj;ها بود که نقد شدیدی روی کارها انجام می&zwnj;شد. خیلی&zwnj;ها دوام نیاوردند ولی من ماندم و نقدها را شنیدم و در راستای بهتر کردن کارم از آنها استفاده کردم و توانستم ادامه دهم. گاهی انقدر به کارم ایراد گرفته می&zwnj;شد که می&zwnj;آمدم خانه و گریه می&zwnj;کردم ولی باز هم می&zwnj;گفتم بهتر است ایرادات کارم را برطرف کنم و دفعه بعد می&zwnj;دیدم که شعرم خیلی بهتر شده است. تا به حال از نقد کسی ناراحت نشده&zwnj;ام معمولا کاهایم را قبل از چاپ به مصطفی رحماندوست یا شکوه قاسم&zwnj;نیا می&zwnj;دهم که بخوانند و اگر احساس کنم خیلی نظر مساعدی ندارند آن کار را نگه می&zwnj;دارم مثلا کاری دارم به عنوان &laquo;شاعر آپارتمان&raquo; که چندسال پیش به آقای رحماندوست دادم که مطالعه کند ولی از بعضی شعرها زیاد راضی نبود. به همین دلیل منتشر نکردم تا دوسال پیش که آن را اصلاح و منتشر کردم و آن را به آقای رحماندوست تقدیم کردم به خاطر ایراداتی که به شعرم گرفت</p>

ادامه
Card image cap

"دوستی مثل یک الاکلنگ است" ازمجموعه ی هشت جلدی "چی مثل چیه؟"

همان گونه که از اسم کتاب مشخص است. نویسنده سعی دارد حفظ تعادل در دوستی را با مثال هایی قابل درک برای کودکان بیان کند.

"افسانه شعبان نژاد" این کتاب را برای کودکان عزیز نوشته است. و انتشارات "لوپه تو" آن را به چاپ رسانده است.

ادامه

تمامی حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به انتشارات لوپه‌تو است - 2018